Τι παθαίνει ένα WordPress site χωρίς συντήρηση: hack, πτώση στη Google, χαμένες παραγγελίες

Τι ξεχνάς και τι πληρώνεις μετά

Οι περισσότεροι επαγγελματίες φτιάχνουν την ιστοσελίδα τους, τη βλέπουν να δουλεύει και την ξεχνάνε. Λογικό. Έχεις μαγαζί, πελάτες, λογιστή, προμηθευτές. Το site μοιάζει με κάτι που «είναι εκεί». Κάθε μήνα που περνάει χωρίς φροντίδα όμως, μαζεύει μικρά προβλήματα. Κάποια στιγμή ένα από αυτά σκάει, και συνήθως την πιο άβολη μέρα.

Παρακάτω θα δεις, χωρίς τεχνικά, τι ακριβώς παθαίνει ένα WordPress site που δεν το προσέχει κανείς, πώς το καταλαβαίνεις νωρίς και τι μπορείς να κάνεις εσύ ο ίδιος.

Τι είναι η συντήρηση WordPress;

Συντήρηση WordPress είναι η τακτική φροντίδα της ιστοσελίδας: ενημερώσεις, αντίγραφα ασφαλείας και έλεγχος ότι όλα δουλεύουν. Το WordPress είναι το «σύστημα» πάνω στο οποίο είναι φτιαγμένη η ιστοσελίδα σου. Πάνω του έχουν μπει ένα θέμα (η εμφάνιση) και αρκετά πρόσθετα (plugins). Τα πρόσθετα είναι σαν τις εφαρμογές στο κινητό σου: το ένα κάνει τη φόρμα επικοινωνίας, το άλλο το καλάθι, το άλλο τις πληρωμές με κάρτα.

Όπως οι εφαρμογές στο κινητό σου ζητάνε συνέχεια ενημέρωση, έτσι και αυτά. Οι κατασκευαστές βγάζουν νέες εκδόσεις για να κλείσουν «τρύπες» που ανακάλυψαν. Στην πράξη, η συντήρηση περιλαμβάνει τέσσερα πράγματα:

• Ενημερώσεις του WordPress, του θέματος και των πρόσθετων, με σωστή σειρά.
• Αντίγραφα ασφαλείας (backup), ώστε αν κάτι στραβώσει να γυρίσεις πίσω σε λίγα λεπτά.
• Έλεγχος ότι όλα δουλεύουν: φόρμες, καλάθι, πληρωμές, email.
• Καθαριότητα και ασφάλεια: σβήσιμο όσων δεν χρησιμοποιείς, δυνατοί κωδικοί, σωστή φιλοξενία (hosting).

Ακούγεται απλό, και κατά βάση είναι. Το δύσκολο είναι να γίνεται τακτικά, και να ξέρεις τι να κάνεις όταν μια ενημέρωση χαλάσει κάτι άλλο.

1. Γιατί χακάρεται ένα WordPress site χωρίς συντήρηση;

Επειδή τα παλιά πρόσθετα έχουν γνωστές «τρύπες» και αυτόματα προγράμματα ψάχνουν συνέχεια sites που τις έχουν. Είναι το πιο συχνό και το πιο ακριβό πρόβλημα. Όταν ένα πρόσθετο μένει χωρίς ενημέρωση, η «τρύπα» του γίνεται γνωστή στο internet. Υπάρχουν προγράμματα που ψάχνουν μέρα νύχτα, αυτόματα, για sites με αυτή ακριβώς την παλιά έκδοση. Ο στόχος είναι τυχαίος: όποιο site βρεθεί με την πόρτα ανοιχτή.

Το πονηρό είναι ότι συνήθως δεν το βλέπεις. Η αρχική σου σελίδα μπορεί να φαίνεται μια χαρά. Από πίσω όμως συμβαίνουν πράγματα όπως:

• Στη Google εμφανίζονται σελίδες «σου» με φάρμακα, τυχερά παιχνίδια ή ιαπωνικούς χαρακτήρες.
• Όποιος μπαίνει από το κινητό πηγαίνει ξαφνικά σε άλλο, ύποπτο site.
• Ο server στέλνει χιλιάδες email spam και τα δικά σου email αρχίζουν να πέφτουν στα ανεπιθύμητα των πελατών.
• Η εταιρεία φιλοξενίας κλειδώνει τον λογαριασμό σου για να προστατέψει τους υπόλοιπους.
• Σε eshop, κάποιος μπορεί να βάλει κρυφό κώδικα στη σελίδα πληρωμής.

Ο καθαρισμός ενός χακαρισμένου site θέλει ώρες ή και μέρες δουλειάς: εντοπισμός του κακόβουλου κώδικα, καθάρισμα αρχείων και βάσης, αλλαγή όλων των κωδικών, αίτημα στη Google να ξαναελέγξει το site. Κοστίζει σχεδόν πάντα περισσότερο από έναν ολόκληρο χρόνο συντήρησης. Αν θες τις πιο τεχνικές ρυθμίσεις ασφαλείας, δες και το άρθρο μας για την ασφάλεια σε site WordPress.

2. Γιατί πέφτει στη Google ένα site χωρίς συντήρηση;

Επειδή η Google ανεβάζει sites που είναι ασφαλή, γρήγορα και δουλεύουν, και ένα παραμελημένο site χάνει πόντους και στα τρία. Αυτό φαίνεται γρήγορα στις θέσεις του και στους επισκέπτες.

Οι πιο συνηθισμένοι λόγοι:

• Προειδοποίηση της Google. Αν το site έχει χακαριστεί, η Google μπορεί να γράφει κάτω από το όνομά σου ότι «ενδέχεται να έχει παραβιαστεί». Ελάχιστοι πατάνε μετά από αυτό.
• Σελίδες spam με το όνομά σου. Οι εκατοντάδες ψεύτικες σελίδες που προσθέτει ο hacker «θολώνουν» το site και τραβάνε προς τα κάτω και τις καλές σου σελίδες.
• «Μη ασφαλής» στον browser. Αν λήξει ή χαλάσει το πιστοποιητικό SSL, ο επισκέπτης βλέπει προειδοποίηση πριν καν δει το site σου.
• Αργό site. Παλιά πρόσθετα, μεγάλη βάση δεδομένων και παλιά έκδοση PHP (η «μηχανή» του server) κάνουν τις σελίδες να ανοίγουν αργά. Δες απλούς τρόπους να γίνει πιο γρήγορο.
• Σπασμένοι σύνδεσμοι και σελίδες που δεν ανοίγουν. Μετά από χρόνια, μαζεύονται λάθη που η Google τα μετράει. Αναλυτικά τα έχουμε γράψει στα κορυφαία SEO προβλήματα σε WordPress.

Το χειρότερο: οι θέσεις χάνονται γρήγορα και γυρίζουν αργά. Ακόμα κι όταν διορθωθεί το πρόβλημα, η Google θέλει εβδομάδες για να σε εμπιστευτεί ξανά.

3. Πώς χάνει παραγγελίες ένα eshop χωρίς συντήρηση;

Μια ενημέρωση που λείπει ή μπήκε λάθος μπορεί να χαλάσει το καλάθι, τις πληρωμές ή τα email παραγγελιών, συνήθως αθόρυβα. Σε ένα eshop τα πρόσθετα συνεργάζονται μεταξύ τους: καλάθι, τράπεζα, IRIS, courier, τιμολόγηση. Αν ενημερώσεις το ένα και όχι τα άλλα, ή αν κάποιο μείνει πολύ πίσω, κάτι σταματάει να «μιλάει» με τα υπόλοιπα.

Τι βλέπουμε στην πράξη:

• Το κουμπί «Ολοκλήρωση παραγγελίας» γυρίζει και δεν κάνει τίποτα.
• Η πληρωμή με κάρτα βγάζει σφάλμα και ο πελάτης πάει στον ανταγωνιστή.
• Η παραγγελία γίνεται, αλλά το email δεν φτάνει ούτε σε σένα ούτε στον πελάτη.
• Η φόρμα επικοινωνίας στέλνει μηνύματα που δεν τα λαμβάνει κανείς.

Όλα αυτά γίνονται αθόρυβα. Βλέπεις μια ήσυχη εβδομάδα και νομίζεις ότι φταίει η εποχή. Ένα παράδειγμα: eshop με 10 παραγγελίες τη μέρα και μέση παραγγελία 40€. Αν το checkout μείνει χαλασμένο τρεις μέρες, χάθηκαν περίπου 1.200€, χωρίς να μετρήσουμε τους πελάτες που δεν θα ξαναγυρίσουν. Για το πώς δουλεύουν αυτοί οι αριθμοί, δες και τον οδηγό για αύξηση πωλήσεων eshop.

Πώς καταλαβαίνω ότι το site μου θέλει συντήρηση;

Αν ισχύει έστω και ένα από τα παρακάτω, το site σου θέλει έλεγχο. Για να τα προσέξεις αρκεί να ξέρεις τι να κοιτάξεις:

• Μπαίνεις στη διαχείριση και βλέπεις πολλά κόκκινα νούμερα με ενημερώσεις που περιμένουν.
• Δεν θυμάσαι πότε πήρε κάποιος τελευταία φορά backup, ή πού είναι αποθηκευμένο.
• Το site άργησε χωρίς να έχεις αλλάξει κάτι.
• Γράφεις site:τοsiteσου.gr στη Google και βλέπεις σελίδες που δεν έφτιαξες εσύ.
• Ήρθαν λιγότερες παραγγελίες ή μηνύματα από τη φόρμα, χωρίς προφανή λόγο.
• Ο κατασκευαστής που το έφτιαξε δεν απαντάει πια.

Τι κάνω μόνος μου κάθε μήνα;

Backup, ενημερώσεις μία μία, δοκιμή της φόρμας ή του καλαθιού, και λίγο «καθάρισμα». Σε ένα απλό site (λίγες σελίδες, μια φόρμα) τα κάνεις και μόνος σου, με αυτή τη σειρά:

1. Πάρε backup πριν αγγίξεις οτιδήποτε. Πολλές εταιρείες φιλοξενίας το δίνουν με ένα κλικ. Βεβαιώσου ότι κρατιέται και εκτός server.
2. Κάνε τις ενημερώσεις μία μία. Πρώτα τα πρόσθετα, μετά το θέμα, στο τέλος το WordPress. Μετά από κάθε μία, άνοιξε το site και δες ότι είναι εντάξει.
3. Δοκίμασε ό,τι φέρνει δουλειά. Στείλε ένα μήνυμα από τη φόρμα. Αν έχεις eshop, κάνε μια δοκιμαστική παραγγελία μέχρι την πληρωμή.
4. Σβήσε ό,τι δεν χρησιμοποιείς. Απενεργοποιημένα πρόσθετα, παλιά θέματα, χρήστες που έφυγαν από την εταιρεία.
5. Δυνατοί κωδικοί και διπλή επιβεβαίωση. Ίδια λογική με τον κωδικό δύο βημάτων στο Facebook.
6. Ρίξε μια ματιά στο Google Search Console. Εκεί η Google σε ειδοποιεί αν βρει hack ή σελίδες που δεν ανοίγουν.

Μια προσοχή: αν μια ενημέρωση χαλάσει κάτι, μην πατήσεις ό,τι βρεις μπροστά σου. Γύρνα το backup και ζήτα βοήθεια. Οι μεγαλύτερες ζημιές που έχουμε δει έγιναν από βιαστικές «διορθώσεις».

Πότε αξίζει να αναθέσω τη συντήρηση;

Όταν έχεις eshop, συνδέσεις με ERP ή courier, custom κώδικα ή απλώς λίγο χρόνο. Σε αυτές τις περιπτώσεις καλύτερα να την αφήσεις σε κάποιον που το κάνει κάθε μέρα:

• Έχεις eshop. Κάθε ώρα που δεν δουλεύει το καλάθι κοστίζει χρήματα.
• Το site έχει σύνδεση με ERP, courier ή τιμολόγηση. Εκεί μια λάθος ενημέρωση μπορεί να μπερδέψει αποθήκη και παραστατικά.
• Έχει custom κώδικα που έγραψε κάποιος για εσένα.
• Απλώς δεν έχεις χρόνο και ξέρεις ότι θα το αμελήσεις.

Σύγκρινε τα δύο κόστη. Η ετήσια συντήρηση είναι ένα γνωστό, μικρό ποσό. Ένα hack ή μια εβδομάδα χωρίς παραγγελίες είναι άγνωστο ποσό, και συνήθως μεγαλύτερο. Στη WebMate έχουμε τεχνική υποστήριξη για WordPress ιστοσελίδες και ξεχωριστά πακέτα υποστήριξης και συντήρησης eshop, με backup κάθε μέρα και παρακολούθηση όλο το 24ωρο.

Σε μία φράση

Ένα WordPress site χωρίς συντήρηση χαλάει σιγά σιγά, και συνήθως το καταλαβαίνεις όταν πια σε έχει κοστίσει. Backup, ενημερώσεις με σειρά, μια δοκιμή στη φόρμα ή στο καλάθι κάθε μήνα, και το μεγαλύτερο μέρος του κινδύνου φεύγει. Αν θες να το δούμε μαζί, στείλε μας μήνυμα και κάνουμε έναν πρώτο έλεγχο στο site σου.

Συχνές ερωτήσεις